Rozróżnia się zasadniczo dwa typy kołowrotków: ze szpulą ruchomą i ze szpulą stałą.

Kołowrotki ze szpulą ruchomą (kiedyś jedyne) dzieli się dziś w zasadzie już tylko na multiplikatory i kołowrotki muchowe.

© Redakcja Rybiego Oka 

Multiplikatory tym różnią się od kołowrotków muchowych, że wyposażone są w przekładnię zębatą, zwiększającą obroty szpuli względem obrotów korbki kołowrotka. Jego głównym zadaniem jest umożliwienie dalekiego zasięgu. Największa wśród kołowrotków niezawodność określa obszar jego zastosowań (połowy morskie i połowy dużych ryb).

© Redakcja Rybiego Oka 

Kołowrotek muchowy wymaga znacznie mniejszej solidności konstrukcji gdyż jego głównym zadaniem jest jedynie spełnianie roli zasobnika i wsparcie wędkarza podczas holu za pomocą hamulca-amortyzatora.

© Redakcja Rybiego Oka 

W obszarze europejskim największe znaczenie posiadają kołowrotki o szpuli stałej. Konstrukcyjnie, zgodnie z ogólną zasadą "Ani kółka za dużo", można wyróżnić w nich następujące zasadnicze elementy:

• Szpula - zwykle wymienna, służaca za magazyn żyłki. Jej kształt, jakość wykonania i materiał użyty do jej budowy mają zasadniczy wpływ na ogólną ocenę jakości kołowrotka.
• Rotor - element obrotowy, który wraz z kabłąkiem nawija żyłkę na szpulę.
• Kabłąk - element regulujący tryb pracy kołowrotka. W pozycji otawrtej umożliwia wysnuwanie żyłki ze szpuli podczas rzutu. W pozycji zamkniętej zabezpiecza żyłkę przed wysnuwaniem się ze szpuli i reguluje sposób jej nawijania.
• Korpus - element stanowiący obudowę dla łożysk i przekładni i trzpienia. Słuący także do mocowania kołowrotka do uchwytu wędziska.
• Łożyska - służące łożyskowaniu obrotowych elementów. Stosuje się zwykle łożyska kulkowe, samopoślizgowe lub rolkowe. Ich ilość i jakość wykonania mają decydujący wpływ na komfort łowienia, niezawodność i precyzję pracy kołowrotka.
• Przekładnie - to przekładnia główna i dodatkowe koła zębate - atakujące i na rotorze. Posuw szpuli realizowany jest zwykle przy zastosowaniu mechanizmu mimośrodowego.
• Trzpień - element służący do mocowania szpuli.
• Rączkę - dobór jej długości i kształtu, oraz materiału na jej wykonanie ma zapewnić wędkarzowi określony komfort podczas łowienia.
• Hamulec - element amortyzujący mający za zadanie wspierać wędkarza podczas holu ryby i pozwalać na płynne wysnuwanie żyłki - przy zamkniętym kabłąku. Winien się charakteryzować jak naszerszym zakresem regulacji siły hamowania i ten parametr decyduje o jego jakości. Obecnie można wyróznić dwa popularne rozwiązania: hamulec usytuowany na szpuli i hamulec dolny umieszczony na tejże części korpusu.